Bài bào chữa cho bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên

Facebook Google+ Email

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

-------o0o--------

 

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

VĂN PHÒNG LUẬT SƯ VẠN LÝ

58C Hùng Vương – Phường Thới Bình.

Quận Ninh Kiều – TP Cần Thơ.

ĐT: (0710) 3822490 – DĐ: 0913.870099

Website: www. vanly.com.vn    Email: vanlylaw@gmail.com

---------------------------------------------------------------------------------

                                                                     Hà Nội, ngày    tháng 12 năm 2019.

BÀI BÀO CHỮA CHO BỊ CÁO NGUYỄN ĐĂNG NGUYÊN TRONG VỤ ÁN “ĐƯA VÀ NHẬN HỐI LỘ, VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ CÔNG GÂY HẬU QUẢ NGHIÊM TRỌNG” XẢY RA TẠI TỔNG CÔNG TY

VIỄN THÔNG MOBIFONE VÀ CÁC ĐƠN VỊ LIÊN QUAN

 

Kính gửi:         - HĐXX TÒA ÁN NHÂN DÂN TP.HÀ NỘI.

                        - VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TP.HÀ NỘI.

 

Tôi: Luật sư Nguyễn Trường Thành-Trưởng Văn phòng luật sư Vạn Lý, Đoàn luật sư TP.Cần Thơ là người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên-Phó Tổng Giám đốc Công ty viễn thông MobiFone, bị VKSND tối cao truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại  khoản 3 Điều 220 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017.

- Sau khi nghe kết quả thẩm vấn công khai tại Tòa.

- Đặc biệt sau khi nghe đại diện VKSND TP.Hà Nội kết luận về vụ án đề xuất tội danh, khung hình phạt và hình phạt đối với bị cáo.

Tôi xin trình bày quan điểm của mình để HĐXX, đại diện VKS cân nhắc xem xét đánh giá tài liệu, chứng cứ để có quyết định đối với bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên thấu lý đạt tình.

Quan điểm bào chữa của tôi thể hiện trên 03 vấn đề quan trọng sau đây:

I/ Tổng thể vụ án và tính công bằng trong áp dụng pháp luật có liên quan đối với hành vi mà VKSND tối cao truy tố đối với bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên.

II/ Nguyễn Đăng Nguyên phạm tội ở mức độ nào?

III/ Kết luận và ý kiến đề xuất.

I/ Tổng thể vụ án và tính công bằng trong áp dụng pháp luật có liên quan đối với hành vi mà VKSND Tối cao truy tố đối với bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên:

1/ Hành vi của Nguyễn Đăng Nguyên được thể hiện tại cáo trạng số 89/CTR.VKSTC-V3 ngày 17/10/2019 có nội dung như sau:

VKSND Tối cao truy tố Nguyễn Đăng Nguyên “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” theo khoản 3 Điều 220 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017, với 03 hành vi cụ thể là:

1.1/ Được Tổng Giám đốc giao nhiệm vụ theo Văn bản số 4463/MobiFone ngày 19/08/2015.Biết rõ tình hình tài chính AVG khó khăn, kinh doanh thua lỗ nhưng vẫn ký Văn bản số 5054/Mobifone ngày 14/09/2015 và Quyển dự án đểHĐTV trìnhBộ Thông tin Truyền thông phêduyệt dự án.

1.2/Tham gia cuộc họp ngày 02/10/2015 do Bộ Thông tin Truyền thông chủ trì cùng với HĐTV, Ban Tổng Giám đốc MobiFone và AVG thống nhất giá mua 8.898,3 tỷ đồng tương đương 95% cổ phần AVG theonguyên trạng.

1.3/ Tham gia ký Biên bản họp khống Ban Tổng Giám đốc ngày 24/12/2015.

2/ Cần áp dụng chính sách hình sựcông bằng đối với các bị cáo:

Về nội dung cáo buộc nêu trên, bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên có đơn ngày 23/10/2019 gửi Chánh án TAND TP.Hà Nội đề nghị xem xét lại nội dung cáo trạng. Luật sư không nhắc lại nội dung đơn nàymà đề nghị HĐXX xem xét trong quá trình xét xử vụ án. Tiếp theo ngày 28/10/2019 Luật sư cũng đã có văn bản gửi Chánh án TAND TP.Hà Nội đề nghị xem xét “Chính sách hình sự đối với ông Nguyễn Đăng Nguyên” kèm theo là 02 bản kiến nghị số 69/VPLS ngày 06/09/2019, số  70/VPLS ngày 16/09/2019  ý kiến trao đổi của Luật sư gửi Lãnh đạo VKSND tối cao và Vụ 3 VKSND tối cao ngày 03/10/2019. Các văn bản nêu trên chưa được VKSND Tối cao trả lời, nên hôm nay Luật sư kính gửi các thành viên HĐXX xem xét để đánh giá tại phiên Tòa này mà không nhắc lại toàn bộ nội dung của 03 văn bản nêu trên để tiết kiệm thời gian. Theo quan điểm của Luật sư, việc truy tố những người không có động cơ vụ lợi, làm việc theo sự chỉ đạo của cấp trên tại Tổng Công ty viễn thông MobiFone trong đó đặc biệt có bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên là chưa thoả đáng. Cụ thể là:

Thứ 1: Theo kết luận điều tra của Bộ Công an và cáo trạng của VKSND tối cao, trong vụ án này cơ quan tiến hành tố tụng không khởi tố và truy tố ông Phạm Nhật Vũ về tội danh “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” với lý do “Đã khắc phục toàn bộ hậu quả vụ án, nhiều tình tiết giảm nhẹ, làm nhiều công tác từ thiện…v.v…” nên áp dụng chính sách hình sự đặc biệt đối với ông. Tôi cũng không phản đối việc này, nhưng chính sách này cần phải được áp dụng công bằng đối với các bị cáo khác trong đó có bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên người đúng ra phải được ưu tiên số một vì ông đã có công trong việc ngăn cản thanh toán 5% cuối cùng dẫn đến không thanh lý được thoả thuận hợp đồng. Đó chính là cơ sở pháp lý để huỷ bỏ thoả thuận chuyển nhượng cổ phần và khắc phục toàn bộ hậu quả.

Thứ 2: Chính sách phân hóa tội phạm nếu có và các tình tiết từ đó dẫn đến miễn giảm trách nhiệm hình sự cho bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên chưa được ghi nhận, cụ thể là:

a/ Nhiều ý kiến, kiến nghị của bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên từ giai đoạn chuẩn bị dự án cho đến thanh toán, quyết toán hợp đồng chuyển nhượng chưa được quan tâm đánh giá đúng mức mặc dù tài liệu điều tra đã thể hiện (Luật sư sẽ trình bày trong phần II bài bào chữa này).

b/ Luật hình sự đã quy định về việc lập công chuộc tội, tự nguyện nửa chừng chấm dứt hành vi phạm tội, miễn truy cứu trách nhiệm hình sự khi có đủ điều kiện miễn hình phạt khi có nhiều tình tiết giảm nhẹ. Luật sư đã đề cập đến vấn đề này trong quá trình tham gia từ giai đoạn kiểm sát điều tra và đã gửi đến VKSND tối cao trong các văn bản kiến nghị và ý kiến trao đổi, nhưng chưa được xem xét thấu đáo. Nay chỉ xin nêu lại một ý Bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên bị truy tố khi mà Luật sư và bị cáo đã chứng minh được việc làm thể hiện bị cáo là người duy nhất không ký đồng ý 5% số tiền còn lại và là cơ sở pháp lý để huỷ hợp đồng,thu hồi lại tiền cho Nhà nước”tài liệu chứng minh Luật sư sẽ trình bày trong phần II bài bào chữa.

Cần có sự công bằng trong áp dụng chính sách pháp luật hình sự đối với các bị cáo nói chung và bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên nói riêng.

II/ Bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên phạm tội ở mức độ nào?

Để làm rõ các câu hỏi nêu trên, căn cứ vào hồ sơ vụ án quá trình xử lý từ Cơ quan Đảng, Cơ quan hành chính và Cơ quan tiến hành tố tụng. Luật sư trình đếnHĐXX 02 sơ đồ tổng hợp đối với vụ án này trong đó chú trọng trực tiếp đến những vấn đề liên quan đến cáo buộc của VKSND tối cao đối với bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên.

Sơ đồ 1:Quá trình xử lý kỷ luật Đảng, kỷ luật Hành chính đối với Nguyễn Đăng Nguyên.

2

Xử lý của Cơ quan quản lý  đối với ông Nguyễn Đăng Nguyên

 

1

Xử lý của Cơ quan Đảng đối với ông Nguyễn Đăng Nguyên

 

 

3

Kết quả của việc xử lý

 

 

 

1/ Việc xử lý kỷ luật về Đảng.

Văn bản số 2881/CV.UB.KTTW ngày 13/06/2018 Ủy Ban Kiểm tra Trung ương về việc “Thi hành kỷ luật đối với Ban thường vụ Đảng Ủy Tổng Công ty Mobifone nhiệm kỳ 2015-2020 và một số cá nhân” kết luận Nguyễn Đăng Nguyên-Ủy viên Ban thường vụ Đảng Ủy-Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty MobiFonecó vi phạm khuyết điểm khi tham gia dự án.Nhưng văn bản của UBKTTW cũng chỉ rõ “HĐTV và Ban Tổng Giám đốc Tổng Công ty MobiFone không tiếp thu các ý kiến của đồng chí Phó Tổng Giám đốc còn băn khoăn về dự án. Báo cáo không trung thực với Bộ Thông tin Truyền thông khi Tổng Công ty MobiFone không lập phương án đầu tư mới”.

HĐXX và VKSND tối cao với kết quả thẩm vấn tại Tòa thì có thế thấy “Phó Tổng Giám đốc đó” không phải ai khác chính là PTGĐ Nguyễn Đăng Nguyên. Giá như HĐTV, Ban Tổng Giám đốc tiếp thu ý kiến của Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Đăng Nguyên thì chưa chắc đã xảy ra vụ án như hôm nay.

Từ kết luận trên của UBKTTW, Đảng Ủy khối DN Trung ương đã xem xét, quyết định kỷ luật ông Nguyễn Đăng Nguyên ở mức độthấp nhất là “Khiển trách”. Văn bản 2881/CV.UBKTTW và Quyết định số 1373/QĐ-ĐUK ngày 27/02/2018, Luật sư gửi kèm theo đến HĐXX.

2/ Việc xử lý kỷ luật hành chính.

Sau khi có kết luận kỷ luật về Đảng, Hội đồng Thành viên Tổng Công ty đã có quyết định kỷ luật hành chính đối với ông Nguyên ở hình thức khiển trách.

Lãnh đạo Bộ TTTT, HĐTV Tổng Công ty đã tin tưởng, động viên và giao  nhiệm vụ Phụ trách Tổng Giám đốc MobiFone cho ông Nguyên từ tháng 8/2018cho đến ngày bị khởi tố (hơn 1 năm). Việc giao nhiệm vụ này của Cơ quan Quản lý đối với ông Nguyênthể hiện tính nhân văn, phù hợp với kết luận xử lý về Đảng của UBKTTW và Đảng Ủy Khối.

3/ Kết quả công tác sau khi bị xử lý kỷ luật về Đảng và Hành chính

Dưới sự điều hành của ông Nguyễn Đăng Nguyên cùngtập thể Lãnh đạo, Tổng Công ty viễn thông MobiFone đã có những bước phục hồi và chuyển biến về kết quả kinh doanh trong điều kiện khó khăn về nhiều mặt. Kết quả kinh doanh của Tổng Công ty 06 tháng đầu năm 2019 ghi nhận 2.644 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế tăng 8,6% và lợi nhuận sau thuế của Công ty mẹ tăng đạt 2.115 tỷ đồng 8,4%.Đây là số liệu theo báo cáo tạivăn bản số 246/CĐ.MOBIFONE ngày 30/08/2019  của Công đoàn Tổng Công ty Viễn thông MobiFone gửi Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an, VKSND tối cao đề nghị miễn, giảm trách nhiệm hình sự cho ông Nguyễn Đăng Nguyên.Văn bản nêu rõ:

“Đồng chí Nguyễn Đăng Nguyên được giao phụ trách chức vụ Tổng Giám đốc MobiFone.Áp lực và trọng trách điều hành công tác SXKD chung, ổn định hoạt động của MobiFone và quản lý cả lĩnh vực tài chính kế toán, lĩnh vực chưa có kinh nghiệm trước đó lại tiếp tục đặt lên vai đồng chí.Tại thời điểm đó tập thể lao động MobiFone đều nhận định rằng đồng chí Nguyên là người xứng đáng, phù hợp đểđược lựa chọn cho vị trí này.” Và thực tế Nguyễn Đăng Nguyên đã chứng minhniềm tin của tập thể người lao động đã đặt đúng người, đúng chỗvới kết quả như Luật sư đã trích dẫn nêu trên.

Cơ quan Đảng, Cơ quan quản lý nhà nước đã nhìn nhận thấu đáo những khuyết điểm của Nguyễn Đăng Nguyên không phải là từ bản chất của con người ông, lại là người có ý kiến không đồng thuận, băn khoăn về dự án mà không được cấp trên tiếp thu, nên đã xử lý có lý có tình. Khi MobiFone được sự điều hành của ông và tập thể Lãnh đạođang dần hồi phục và chuyển biến tốt trong hoạt động sản xuất kinh doanh thì bất ngờ xảy đến, chỉ 03 ngày trước khi kết thúc điều tra vụ án ông bị khởi tố và đề nghị truy tố. Thật sự đáng tiếc cho ông và 5.000 người lao động tại MobiFone.Khi vận dụng chính sách pháp luật đối với DN và người quản lý DN, Đảng và Nhà nước cũng đã và đang chú trọng để phân hóa đối tượng khi áp dụng hình thức kỷ luật về mặt Đảng và Chính quyền, thiết nghĩ rằng Cơ quan tố tụng cũng nên xem xét để có sự phù hợp khách quan đối với những gì mà trước đó Đảng và Cơ quan quản lý nhà nước đã có kết luận và xử lý. Luật sư hy vọng ở HĐXX sẽ đánh giá công bằng đối với doanh nghiệp, đặc biệt là DNNN hoạt động có hiệu quả, hiệu quả là thước đo bản lĩnh của người quản lý khi họ có cái tâm trong sáng.

Kính thưa HĐXX:Trong dự án này, vì là người luôn có ý kiến không đồng thuận, đỉnh điểm là không đồng ý việc thanh toán 5% còn lại, trong năm 2017ông Nguyên đã bị Ban TGĐđưa ra họp kiểm điểm kỷ luật. Một người như vậy liệu có đến mức cần thiết phải truy tố xét xử hay không?

Sơ đồ 2:trách nhiệm của bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên 04 giai đoạn dự án từ khâu chuẩn bị đến khi xác định có hậu quả.

 

1

Chuẩn bị đầu tư dự án

2

Dự thảo ký kết hợp đồng chuyển nhượng cổ phần

 

4

Hậu quả gây ra

 

3

Chuyển giao,thanh toán, thanh lý hợp đồng

 

Trước hết quan điểm của Luật sư là Nguyễn Đăng Nguyên trong quá trình thực hiện chức năng Phó Tổng Giám đốc tham gia dự án có thiếu sót, vi phạm nhưng chưa đến mức phải truy tố và áp dụng hình phạt đối với bị cáo. Bởi các lý do sau đây:

1/ Giai đoạn chuẩn bị dự án.

Theo kết luận trong cáo trạng của VKS Tối caothì giai đoạn này Nguyễn Đăng Nguyên có 02 vi phạm:

Thứ 1: Nguyễn Đăng Nguyên được Tổng Giám đốc Cao Duy Hải giao nhiệm vụ tại Văn bản số 4463/MOBIFONE  ngày 19/08/2015 chỉ đạo lập dự án đánh giá phân tích nội dung kỹ thuật, kinh doanh, tài chính trên cơ sở ý kiến các Phó Tổng Giám đốc.

Thứ 2: Nguyễn Đăng Nguyên biết rõ tình hình tài chính AVG yếu kém, kinh doanh thua lỗ kéo dài vay nợ lớn giá mua cổ phần cao so với giá trị AVG thể hiện trên sổ sách kế toán. Nhưng vẫn cùng Ban Tổng Giám đốc ký Quyển dự án và văn bản số 5054/MOBIFONE ngày 14/09/2015 để HĐTV trình Bộ thông tin truyền thông xem xét phê duyệt dự án.

Kết luận này chưa phản ánh khách quan và xem xét thấu đáo các chứng cứ thu thập được, cụ thể như sau:

1.1/ Đối với vi phạm thứ nhất tài liệu thể hiện:

a/ Kết luận điều tra vụ án số 73/C03-P14 ngày 31/08/2019 của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã kết luận tại trang 54“Nguyễn Đăng Nguyên được phân công nhiệm vụ tổng hợp dự án chung, nhưng thực tế không tham gia”.

b/ Nguyễn Đăng Nguyên trong các bản khai tại cơ quan điều tra và trong đơn đề nghị xem xét cáo trạng gửi Chánh án TAND TP.Hà Nội đã giải trình rõ bị cáo không tham gia, bởi 03 lý do:

- Thời gian hoàn thành quyển dự án 09 ngày, trong khi bị cáo không nắm được toàn bộ nội dung dự án này.

- Không được đào tạo chuyên môn trong lĩnh vực tài chính và đầu tư DN.

- Trước thời điểm 19/08/2015 bị cáo phụ trách công tác bán hàng, chăm sóc khách hàng không liên quan đến mọi tiến trình công việc và không tham gia bất kỳ tổ giúp việc nào của dự án.

Các tài liệu để chứng minh gồm có sau đây:

b.1/ Dự án ngay từ đầu đã được đóng dấu mật. Nguyễn Đăng Nguyên không không được tiếp cận với hầu hết các tài liệu mật của dự án.

b.2/ Bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên không tham gia bất kỳ Tổ giúp việc nào của dự án.

b.3/ Tổng Giám đốc Cao Duy Hải trong bản khai ngày 21/12/2018 bút lục số 001625(BCA) (Luật sư đính kèm) đã xác nhận rõ:

“Ban đầu tư và Ban chuyên môn có nhiệm vụ tổng hợp các báo cáo của các tổ dưới sự chỉ đạo của anh Nguyên, nhưng thực tế việc tổng hợp các báo cáo, quyển dự án do các chuyên viên ở dưới làm là chị Nguyễn Việt Hằng chuyên viên Ban tài chính và anh Nguyễn Tất Đạt chuyên viên Ban đầu tư cùng một số chuyên viên khác…”

Bút lục số 001621(BCA) bản khai cùng ngày ông Cao Duy Hải cũng xác nhận rõ:

“Theo phân công nhiệm vụ số 4463/MOBIFONE  tôi ký thì anh Nguyễn Đăng Nguyên-Phó Tổng Giám đốc có nhiệm vụ chỉ đạo đánh giá phân tích về khả năng cân đối nguồn vốn và hiệu quả đầu tư dự án. Tuy nhiên thực tế nhiệm vụ này do chị Phương Anh thực hiện phù hợp với chức năng nhiệm vụ chuyên môn của các Phó Tổng Giám đốc”.

b.4/ Phó TGĐ Phạm Thị Phương Anh trong bản khai ngày 17/8/2018 bút lục số 001969(BCA) (Luật sư đính kèm) đã xác nhận rõ:

“Những nội dung mà Phạm Thị Phương Anh ký trong báo cáo số 128/MobiFone-BTC ngày 26/8/2015, báo cáo số 135/MobiFone-BTC ngày 4/9/2015 được đưa vào Quyển dự án: Nguồn vốn, Đánh giá hiệu quả dự án, Phương án tỷ lệ cổ phần AVG dự kiến mua”.

b.4/ Điều đặc biệt đề nghị HĐXX quan tâm khi Nguyễn Đăng Nguyên ký quyển dự án mà trước đó các thành viên khác đã ký, ông là người duy nhất hai lần từ chối ký vào trang lấy ý kiến trên quyển dự án. Điều này đã được minh chứng tại biên bản cuộc họp kỷ luật ông Nguyên tạiChi bộ Ban Đầu tư có sự chứng kiến của UBKT Đảng Ủy khối DNTW, anh Nguyễn Tất Đạt chuyên viên Ban đầu tư khẳng định “Chỉ đến khi Tổng Giám đốc gọi điện yêu cầu phải ký anh Nguyên mới ký vào quyểndự án nêu trên,trước đó anh đã hai lần từ chối”.

Theo quy định điều lệ Tổng Công ty, ông Nguyên phải chấp hành mệnh lệnh của Tổng Giám đốc (Luật sư đính kèm tài liệu này gửi đến HĐXX).

Với tài liệu chứng cứ nêu trên, việc quy kết Nguyễn Đăng Nguyên có hành vi phạm tội khi ký quyểndự án là không thực sự chắc chắn về mặt pháp lý.

1.2/ Đối với vi phạm thứ 2:Cáo trạng cáo buộc ông Nguyên trong giai đoạn chuẩn bị dự án là: biết rõ tình hình tài chính AVG yếu kém, kinh doanh thua lỗ kéo dài vay nợ lớn giá mua cổ phần cao so với giá trị AVG thể hiện trên sổ sách kế toán, nhưng vẫn cùng Ban TGĐ ký Văn bản số 5054/MOBIFONE ngày 14/09/2015, ký Quyển dự án  để HĐTV trình Bộ TTTT quyết định giá mua cổ phần AVG với tỷ lệ 95% = 8.898,3 tỷ đồng gây ra hậu quả.

Kết luận này chưa phản ánh khách quan và xem xét thấu đáo các chứng cứ thu thập được, cụ thể như sau:

a/ Phần lớn thời gian năm 2015 ông Nguyên phụ trách công tác bán hàng và chăm sóc khách hàng. Đây là dự án “Mật”, vì không tham gia các Tổ Giúp việc của dự án nên ông Nguyên không được tiếp cận các hồ sơ tài liệu để biết được thực trạng yếu kém của AVG. Ông Nguyên chỉ biết được về AVG qua báo cáo đánh giá toàn diện gửi Bộ TTTT (văn bản 4188, 4255) với nội dung đánh giá tốt, lạc quan về AVG. Tại một số cuộc họp, Chủ tịch và TGĐ đều phổ biến đây là dự án được Lãnh đạo Bộ TTTT đồng ý chủ trương, phù hợp với chiến lược và mục tiêu phát triển MobiFone đó là 4 lĩnh vực sản phẩm, hướng tới đạt doanh thu 5 tỷ USD vào 2020. Vì vậy ông Nguyên không có cơ sở để phản đối mà phải tham gia ý kiến theo chức trách, nhiệm vụ. (Luật sư xin gửi kèm văn bản 4188 và 4255 để HĐXX xem xét).

b/ Cả văn bản 5054 và Quyển dự án chỉ đề xuất tổng mức đầu tư dự án, không đề xuất giá mua và kiến nghị những nội dung cần tiếp tục phải thực hiện để tránh sai phạm.

Tại văn bản 5054/MobiFone và Quyển dự án, phần kết luận đã ghi rõ: “MobiFone vẫn đang tiếp tục nghiên cứu và xem xét đánh giá giá trị doanh nghiệp của AVG, định giá theo phương pháp tài sản cũng là một căn cứ quan trọng để MobiFone cân nhắc trong quá trình đàm phán về mức giá chuyển nhượng đối với cổ đông AVG.

Đồng thời MobiFone sẽ tiếp tục trao đổi với cổ đông AVG để xác định nguyên tắc bù trừ công nợ tiền mặt tại thời điểm chuyển nhượng để từ đó xác định mức giá mua cổ phần”.

c/ Điều đáng quan tâm và xem xét cho bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên đó làChủ tịch HĐTV đã và trình Bộ TTTTvề giá mua(văn bản 58/MobiFone, biên bản họp 18/9/2015 và 23/9/2015) mà không thực hiện theo kết luận của văn bản 5054/MobiFone và Quyển dự án. Chủ tịch HĐTV đã bỏ qua việc phải tiếp tục xác định giá trịdoanh nghiệp AVG theo phương pháp tài sản và xác định nguyên tắc bù trừ công nợ để làm cơ sở đàm phán giá mua có lợi nhất, tránh thất thoát.

Việc coivăn bản 5054/MobiFone và Quyền dự ánlà căn cứ buộc tội bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên là thiếu cơ sở pháp lý vững chắc (LS gửi kèm văn bản 5054/MobiFone, 58/MOBIFONE, biên bản 18/9/2015 và 23/9/2015 đến HĐXX).

2/ Giai đoạn đàm phán ký kết thoả thuận chuyển nhượng cổ phần.

Cáo trạng của VKSND tối cao và kết luận của VKSND TP.Hà Nội tại Tòa quy buộc hành vi phạm tội của Nguyễn Đăng Nguyên:“Tham gia cuộc họp ngày 02/10/2015 do Bộ TTTT chủ trì cùng với HĐTV, Ban Tổng Giám đốc MobiFone và AVG thống nhất giá mua 8.898,3 tỷ đồng tương đương 95% AVG theo nguyên trạng. Nguyễn Đăng Nguyên còn ký khống Biên bản cuộc họp Ban Tổng Giám đốc ngày 24/12/2015”.

Cáo buộc nàychưa thoả đáng bởi chưa xem xét các yếu tố khách quan trong tài liệu, chứng cứ mà Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an thu thập được, bao gồm:

2.1/ Ông Nguyễn Đăng Nguyên không được phân công nhiệm vụ liên quan đến đàm phán giá. Mặt khác cuộc họp 2/10/2015, ông Nguyên nhận được email của Văn phòng triệu tập họp 30 phút trước giờ họp (9:00 sáng), chủ đề và nội dung họp không được thông báo. Theo lịch, thành phần họp có Ban Kế hoạch Chiến lược (KHCL), Lãnh đạo Bộ TTTT nên ông Nguyên chấp hành tham dự họp vì cho rằng đây là cuộc họp về sản xuất kinh doanh Quý 4/2015. Tuy nhiên khi vào họp, thành phần và nội dung họp không đúng như lịch triệu tập. Vì không có sự chuẩn bị, không nắm được nội dung thảo luận nên ông Nguyên không có ý kiến phát biểu gì và đã ra về trước, không tham gia thông qua biên bản, không ký biên bản họp.

2.2/ Ông Nguyên không ký khốngbiên bản họp ngày 24/12/2015 mà đã tham gia góp ý cho dự thảo thoả thuận một cách có trách nhiệm để bảo vệ lợi ích và tài sản nhà nước:

a/ Sau khi Hợp đồng mua bán giữa AVG và MobiFone đã ký ngày 25/12/2015 ông Nguyên mới được yêu cầu ký Biên bản cuộc họp Ban Tổng Giám đốc ngày 24/12/2015 (LS gửi HĐXX hình chụp để chứng minh). Biên bản này có nội dung góp ý cho dự thảo thỏa thuận và hợp đồng chuyển nhượng cổ phần, khi nhận Biên bản này ông Nguyên không biết trước đó ngày 24/12/2015 Tổng Giám đốc đã có văn bản 7738/MOBIFONE trình HĐTV phê duyệt kết quả đàm phán và dự thảo thỏa thuận Hợp đồng (văn bản này không được gửi cho ông Nguyên). Khi phát hiện ra điểm 5.1 của dự thảo thoả thuận không phù hợp với điều lệ TCT, vì đây là dự thảo nên ông Nguyên thấy cần phải cảnh báo và đã thể tinh thần trách nhiệmbằng việc ghi ý kiến góp ý của mình vào Biên bản họp và trả lại cho TrưởngPhòng pháp chế để tổng hợp báo cáo HĐTV xem xét quyết định theo thẩm quyền. Đây được coi là ý kiến góp ý bằng văn bản với nội dung thay vì đồng thuận thì ông Nguyên đã ghi riêng ý kiến của mình thay cho mục 2.2 của Biên bản. Ý kiến ghi rõ “Việc xử lý các khoản nợ vay của AVG tuân thủ quy định hiện hành và khoản 3 Điều 19 Điều lệ Tổng Công ty ngày 14/09/2015”. Việc ghi “Thống nhất trình HĐTV xem xét quyết định theo thẩm quyền”là bởi vì khi đó Chủ tịch HĐTV đã ký hợp đồng nên chỉ có HĐTV là cấp duy nhất có đủ thẩm quyền để lật lại hồ sơ, xem xét lại kết quả đàm phán. Đúng với điều 2 Quyết định 236/QĐ-BTTTT theo đó HĐTV được giao thẩm quyền đàm phán, ký kết, thực hiện hợp đồng.Nếu ý kiến đó được HĐTV xem xét làm rõ thì MobiFone cũng đã tránh được sai phạm.

b/ Chính vì những ý kiến của ông nêu trên, nên đã được UBKTTW kết luận trong Văn bản số 2881/CV.UBKTTW ngày 13/06/2018 mà Luật sư trích dẫn trong phần đầu bài bào chữa này. Nay xin được phép HĐXX nêu lại lần 2.

“HĐTV và Ban Tổng Giám đốc không tiếp thu ý kiến của đồng chí Phó Tổng Giám đốc khi còn băn khoăn về dự án”

Văn bản của UBKTTW đã xác định rõ trách nhiệm củaHĐTV như vậy thì việctruy tố Nguyễn Đăng Nguyên là chưa đảm bảo chặt chẽ về chứng cứ.

3/ Giai đoạn thanh toán và thanh lý Hợp đồng.

Đây là giai đoạn quan trọng nhất của một dự án đầu tư tài chính. Luật sư thấy cần được làm rõ hành vi của ông Nguyễn Đăng Nguyên tại giai đoạn này để thấy rõ hơn, sâu sắc hơn vai trò của ông khi tham gia dự án. Đối với ông Nguyên, tài liệu điều tra của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an thể hiện:

3.1/ Thanh toán đến 95% giá trị hợp đồng: ông Nguyên không tham gia.

3.2/ Thanh toán 5% giá trị Hợp đồng còn lại tương đương 444 tỷ đồng:Cổ đông AVG đãcó nhiều văn bản đề nghị Tổng Công ty MobiFone thanh toán. Ông Nguyên là người duy nhất trong Ban TGĐ đã 3 lần từ chối bằng văn bản việcthanh toán 5% giá trị hợp đồng, từ chối việc trình hồ sơ quyết toán dự án.

- Lần thứ 1: ngày 12/7/2016 ông Nguyên đã có ý kiến “không đồng ý thanh toán 5% khi chưa hoàn thành nghĩa vụ các bên liên quan”khi được yêu cầu góp ý thống nhất với Báo cáo số 02 của Tổ giúp việc “Đề xuất thực hiện việc thanh toán nốt 5% tổng giá trị chuyển nhượng theo quy định của thỏa thuận” (LS gửi HĐXX Biên bản này)

- Lần thứ 2: ông Nguyên đã không ký và trả lại Biên bản họp Ban TGĐ ngày 18/7/2016 về việc thống nhất thực hiện thanh toán nốt 5% giá trị thoả thuận hợp đồng.

- Lần thứ 3: theoyêu cầu của Tổng Giám đốc ngày 31/10/2016 về việc cho ý kiến vào hồ sơ quyết toán dự án, ông Nguyên đã có trả lời bằng văn bản không đồng ý với việc trình hồ sơ quyết toán này. Nếu chấp thuận trình hồ sơ quyết toán thì cũng đồng nghĩa với việc đồng ý mọi thủ tục, thanh toán hợp đồng trước đó.

Là người duy nhất trong Ban TGĐ từ chối việc thanh toán 5% còn lại của Hợp đồng. Việc này đã giữ lại 444 tỷ đồng cho MobiFone, ngăn chặn việc thanh lý, quyết toán dự án. Như vậy bị cáo cần được xem xétkhông phải đồng phạm.

3.3/ Tài liệu điều tra cho thấy việc ông Nguyễn Đăng Nguyên không đồng ý thanh toán 5% giá trị Hợp đồng còn lại là cơ sở pháp lý quan trọng để cổ đông AVG đơn phương đề nghị hủy bỏ thoả thuận hợp đồng hoàn lại vốn lãi cho MobiFone. Điều này được minh chứng tại Văn bản thông báo ngày 09/03/2018, ông Phạm Nhật Vũ đã yêu cầu hủy hợp đồng với lý do ghi rõ:Theo điều 1.6 của thỏa thuận chuyển nhượng MobiFone phải thanh toán cho chúng tôi 5% tổng giá trị chuyển nhượng là ~ 444 tỷ VNĐ, nhưng thực tế sau ngày hoàn tất Hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng này chuyển giao ngày 08/4/2016, MobiFone đã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, tức không chuyển 5% giá trị Hợp đồng còn lại ~ 444 tỷ VNĐ. Mặc dù trước đó chúng tôi đã có văn bản ngày 09/4/2016 gửi MobiFone thanh toán số tiền này.

Chấm dứt thỏa thuận chuyển nhượng cổ phần số 2512/2015 MobiFone theo Điều 8.2 theo hướng huỷ bỏ thoả thuận(Luật sư gửi HĐXX thông báo này).

a/ Đề nghị HĐXX đặc biệt lưu ýthời điểm Nguyễn Đăng Nguyên từ chối thanh toán 5% và không ký Biên bản họp để thanh toán cho cổ đông AVG là thời điểm Thanh tra Chính phủ chưa vàothanh tra vụ việc.

Cơ quan tiến hành tố tụng lấy lý do Cổ đông AVG đã khắc phục xong hậu quả nên không cần thiết khởi tố và truy tố ông Vũ về tội danh “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng”. Nhưng người tạo ra điều kiện pháp lý duy nhất, quan trọng nhất để tiến tới hủy bỏHợp đồng, hoàn lại tiền cho MobiFone là Nguyễn Đăng Nguyên lại bị khởi tố và truy tố.

b/ Tại Điều 16 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 có quy định “Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội” theo đó người “Người tự ý nửa chừng chấm dứt phạm tội được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đồng phạm.  Trường hợp ông Nguyễn Đăng Nguyên có thể xem xét theo quy định này của điều luật, bởi lẽ:

Nếu như xem việc ông ký quyển dự án, báo cáo 5054/MOBIFONE và Biên bản ngày 24/12/2015 trước đó là hành vi phạm tội như cáo trạng của VKS truy tố thì phải xem xétviệc từ chối thanh toán 5% giữ lại cho MobiFone 444 tỷ đồng. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để huỷ bỏ thoả thuận, thu hồi lại toàn bộ vốn lãi như kết luận của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an.Việc làm này của ông Nguyên chính là tự mình không thực hiện tội phạm đến cùng, mặc dù không có gì ngăn cản. Do đó có thể được xem xét miễn truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng”. Luật sư đề nghị HĐXX xem xét.

Tóm lại:Với tài liệu, chứng cứ và quy định pháp luật hình sự nêu trên trong giai đoạn quyết định quan trọng nhất của dự án (giai đoạn thanh toán, thanh lý hợp đồng) Nguyễn Đăng Nguyên là người có công. Nên cần phải có chính sách hình sự thỏa đáng đối với ông.

Kết luận điều tra của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ công an đã ghi rõ tại trang 36 như sau:

“Nguyễn Đăng Nguyên đã nêu ý kiến về nội dung dự thảo vi phạm Điều lệ để HĐTV cân nhắc trước khi ký Hợp đồng theo thẩm quyền, đồng thời Nguyên không đồng ý thanh toán 5% giá trị Hợp đồng và không ký biên bản Ban chỉ đạo tiếp nhận dự án đầu tư dịch vụ truyền hình ngày 18/7/2016. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để thu hồi tiền cho Nhà nước.”

Tại sao các tài liệu nêu trên và kết luận điều tra của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ công an lại không được đề cập trong quá trình kiểm sát điều tra vụ án để ban hành Cáo trạng truy tố bị cáo và đề nghị mức án tại Tòa án hôm nay? Câu hỏi này cần lời tranh luận giải đáp từ các bên để HĐXX cân nhắc trong khi nghị án.

4/ Về hậu quả xảy ra của vụ án.

Cáo trạng của VKSND tối cao kết luận, hậu quả xảy ra của vụ án gây thiệt hại cho MobiFone số tiền 6.590.356.266.556 đồng, trong đó 6.475.324.611 đồng tiền Nhà nước bị thiệt hại khi Mobifone mua AVG + 115.031.655.556 đồng tiền lãi của các Hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn được rút trước hạn để thanh toán cho AVG.

Luật sư không tranh luận về số tiền thiệt hại này, nhưng xác định rằng Nguyễn Đăng Nguyên không tham gia việc thanh toán 95% giá trị thoả thuận hợp đồng, đã từ chối việc thanh toán 5% còn lại ở giai đoạn thanh lý thoả thuận hợp đồng. Nên ông không phải là người trực tiếp chịu trách nhiệm đối với thiệt hại nêu trên, mà ngược lại còn có công tạo ra điều kiện pháp lý quan trọng để huỷ và thu hồi lại tiền cho Nhà nước theo kết luận điều tra của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an mà trong phần trên Luật sư đã trích dẫn. Do vậy việc lấy thiệt hại tổng số nêu trên để truy tố ông theo khoản 3 Điều 220 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 là chưa thật sự đầy đủ căn cứ pháp lý vững chắc.

III/ Kết luận và ý kiến đề xuất.

1/ Kết luận.

1.1/ Với kết quả thẩm vấn công khai tại Tòa, tài liệu mà Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã thu thập kết luận được rằng việctruy tố ông Nguyễn Đăng Nguyên theo khoản 3 Điều 220 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 về tội “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” với03 hành vi cáo buộc ông Nguyên theo cáo trạng số 89/CTR-VKSTC-V3là chưa thật sự thỏa đáng, chưa có căn cứ pháp lý vững chắc. Ông Nguyên không phải chịu trách nhiệm trực tiếp đối với số tiền bị quy buộc là hậu quả của vụ án này, như Luật sư đã chứng minh trong phần 2 bài bào chữa.

1.2/ Trong quá trình thực hiệnkiểm điểm về Đảng, Hành chính và làm việc với cơ quan CSĐT, VKSND tối cao, ông Nguyễn Đăng Nguyên đều nhận thứchai khuyết điểm trong quá trình tham gia dựán.

Thứ 1:Đã không quyết liệt từ chối, đãký vào Quyển dự án mặc dù trước đó đã 2 lần từ chối không ký. Ông đã thụ động chấp hành mệnh lệnh của Tổng Giám đốc trong trường hợp này.

Thứ 2: Ông Nguyên đã có các ý kiến bảo lưu, không đồng thuậnở giai đoạn lập dự án nhưng không được Chủ tịch HĐTV, TGĐ quan tâm xem xét. Tuy nhiên Ông không phản ánh vượt cấp lên các cơ quan có thẩm quyền.

Hai vi phạm nêu trên của ông Nguyên không là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả, mà nó chỉ là một phần gián tiếp.

Nên đề nghị HĐXX chỉ xem xét trách nhiệm của ông Nguyên trên cơ sở vi phạm nêu trên của ông để áp dụng chính sách hình sựđặc biệt theo đề nghị của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an.

2/ Ý kiến đề xuất của Luật sư là:

Đề nghị HĐXX áp dụng Điều 29 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 hoặc Điều 16 Bộ luật này để quyết định “Miễn trách nhiệm hình sự cho ông Nguyễn Đăng Nguyên”, bởi lẽ ông đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của hai điều Luật. Đó là:

Thứ 1:Đáp ứng đủ điều kiện quy định tại khoản 2 tiết a Điều 29, cụ thể:

Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự khi có một trong những căn cứ sau đây:Khi tiến hành điều tra, truy tố và xét xử do chuyển biến tình hình mà người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội”.

Thứ 2: Ông Nguyên đáp ứng điều kiện để có thể miễn truy cứu trách nhiệm hình quy định tại điểm c khoản 2 Điều 29, cụ thể là: “Khai rõ sự việc, góp phần hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm và lập công lớn hoặc có cống hiến đặc biệt, được Nhà nước và xã hội thừa nhận” (Luật sư đính kèm kiến nghị của Công đoàn MobiFone gửi HĐXX để chứng minh điều này).

Thứ 3: Đáp ứng đủ quy định của Điều 16 về tự ý nửa chừng chấm dứt hành vi phạm tội.

Trên đây là toàn bộ nội dung bào chữa cho bị cáo Nguyễn Đăng Nguyên, Luật sư kính trình đến HĐXX cân nhắc trong khi nghị án để có quyết định thấu lý đạt tình.

Trân trọng./.

Nơi nhận:

- Thành viên HĐXX;

- Ông Nguyên;

- Lưu HSBC.

VĂN PHÒNG LUẬT SƯ VẠN LÝ

(Đã ký)

LS.Nguyễn Trường Thành